Mayıs 2010′da başlayan uygulama ile işlem süresi üç günden 5 dakikaya düşünce alım-satım masrafı da 450 liradan 20 liraya geriledi. Söz konusu işlemle ikinci el satış-tescil sayısı yüzde 63 artarak 1 milyon 330 binden 2 milyon 180 bine çıktı. Alınan ücretlerdeki düşüş sayesinde 937 milyon lira, vatandaşın cebinde kaldı.

Türkiye Noterler Birliği Başkanı Fahri Köse, sistemin büyük ilgiyle karşılandığını belirterek, “Devlet oto alım satımında aldığı vergi ve harçlardan fedakarlık yaptı. Bu da vatandaşa yaradı. Bunun gibi birçok işlem elektronik ortama taşınabilir, bu sayede hem devlet hem de vatandaş kazanır.” dedi. Bunun yanında piyasaların canlı olması, banka kredilerinin uygun seviyelerde tutulması, ‘vadelerin 60 aya kadar uzanması ve şimdi al, beş ay sonra öde’ şeklindeki kampanyalar da satışları tetikledi. Zaman’dan Yasin Kılıç’ın haberine göre, 2010′da 750 bin sıfır otomobil satıldı. Sektör temsilcileri, bir adet sıfır otoya karşılık 3 ikinci el satıldığını belirtiliyor. Emniyet ve Maliye’nin bilgisayar ortamında bağlandığı Araç ve Sürücü Bilgi Sistemi (ASBİS) sayesinde geçtiğimiz mayıs ayından itibaren ikinci el oto satışları noter eliyle yapılmaya başlandı. Sistemin devreye girdiği 7 aylık sürede araç satış ve devir işlemlerinde ciddi artış yaşandı. Çalışma ile vatandaşlar zamandan 6,5 milyon gün tasarruf sağladı.

Hizmetten 7 ayda 4 milyon 360 bin vatandaş yararlanırken alınan ücretlerdeki düşüş sayesinde 937 milyon TL vatandaşın cebinde kaldı. 2007 yılının son 7 ayında 2. el araç satış ve tescil sayısı 1 milyon 259 bin iken bu rakam 2008′de 1 milyon 274 bin, 2009′da 1 milyon 330 bin ve bu yılın son 7 ayında 2 milyon 180 bin olarak gerçekleşti.

ASBİS ile aracınızı nasıl alırsınız?

Alıcı ve satıcı notere giderek, ruhsat ibraz ediliyor ya da ruhsat bilgileri veriliyor.

Araç sorgulama sistemine giriliyor.

Emniyet Genel Müdürlüğü, satış veya devri yapılacak araçtan dolayı Motorlu Taşıtlar Vergisi, gecikme faizi, gecikme zammı, vergi cezası ve trafik idari para cezası borcu bulunup bulunmadığı ile araç üzerinde satış ve/veya devri kısıtlayıcı herhangi bir tedbir veya kayıt bulunup bulunmadığı, bilgisayar sistemi aracılığıyla kontrol ediyor.

Buradan notere dönüş yapılarak aracın satışın yapılıp yapılamayacağı iletiliyor.

5 dakika gibi kısa bir sürede alıcıya geçici ruhsatı verilerek satış bitiriliyor.

Elektronik ortamda gerçekleşen işlemlerden dolayı hiçbir şekilde kâğıt ücreti alınmıyor.

Araç satış sözleşmesinin yanı sıra devir işlemleri de bu tarihten itibaren noterler kanalıyla gerçekleşecek. Noterler araç satış sözleşmesi ücretinin yanı sıra vatandaştan tescil belgesi ve trafik belgesi ücreti tahsil edecek. Aracın ruhsatı çıkana kadar vatandaşlara geçici bir belge düzenlenecek. Ruhsat, vatandaşa ulaştırılana kadar trafikte bu geçici belge kullanılacak.

Devir işlemlerinin noterlere devredilmesiyle Trafik Tescil’deki çilenin de sona ermesi hedefleniyor.  Trafik Tescil şubelerinde sadece yeni araçların tescil işlemleri gerçekleştirilecek. Tescil şubeleri ayrıca belge kaybı, ruhsat yenileme işlemlerini de yürütmeye devam edecek.

Emniyet Genel Müdürlüğü şimdi ilk el araçların devir işlemlerinin de noterler kanalıyla yapılması amacıyla bir çalışma yürütüyor. Araç devir işlemlerinin noterlere devredilmesiyle birlikte emniyetin üzerindeki yükün büyük bölümü kalkmış olacak. Emniyet Genel Müdürlüğü 81 il ile 476 ilçedeki Trafik Tescil bürolarında görev yapan 3 bin 600 polisin büyük bölümünü ise asli görevlerine göndermeyi planlıyor.

Genelgeye göre yeni dönemde, satış veya devir işlemleri noterlerce yapılacak.

Tescilli araçların her çeşit satış ve devirleri, araç sahibi adına düzenlenmiş araç tescil belgesi veya geçerlilik süresi bitmemiş olması şartıyla tescile ilişkin geçici belge, bu belgelerin zayi olduğunun anlaşılması halinde ise trafik tescil bilgisayar kayıtları esas alınarak yapılacak.

Genelgeye göre, satış veya devri yapılacak araçtan dolayı motorlu taşıtlar vergisi, gecikme faizi, gecikme zammı, vergi cezası ve trafik idari para cezası borcu bulunup bulunmadığı ile araç üzerinde satış veya devri kısıtlayıcı herhangi bir tedbir veya kayıt bulunup bulunmadığı Emniyet Genel Müdürlüğü bilgisayar sistemi aracılığıyla Gelir İdaresi Başkanlığı bilgi sisteminden kontrol edilecek, borç veya kısıtlayıcı şerh bulunmadığının anlaşılması halinde aracın satış veya devir işlemi yapılabilecek.

NOTER TARAFINDAN TAHSİL EDİLECEK ÜCRETLER

01 Mayıs 2010 tarihinden bu yana uygulanmaya başlanan, araca sabit plaka uygulaması (plakaların değişmemesi) 07 Mayıs 2010 tarihinde resmi gazetede yayınlanan yönetmelik değişikliği ile birlikte değişmiştir. Değişiklik, ilgili yönetmeliğin 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yapılmış olup, değişiklik metni aşağıdaki gibidir.

7 Mayıs 2010 CUMA
Resmi Gazete
Sayı : 27574

YÖNETMELİK

İçişleri Bakanlığından:

KARAYOLLARI TRAFİK YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

MADDE 1 – 18/7/1997 tarihli ve 23053 sayılı Mükerrer Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“c) İlk defa tescili yapılan her araca bir tescil plaka numarası tahsis edilir. Satış veya devir işlemlerinde daha önce düzenlenerek bir önceki araç sahibine verilmiş olan motorlu araç trafik belgesi ile tescil plakaları yeni sahibine devredilir. Yerleşim yeri adresi dışındaki başka bir trafik tescil kuruluşunda kayıtlı araçları satın veya devir alanlar ile yerleşim yeri adresi değişenlerin araçlarına yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki trafik tescil kuruluşunun plakasını alabilmeleri isteklerine bağlıdır. İsteğe bağlı olarak tescil plaka numarasının değiştirilecek olması halinde bu değişiklik; araç sahiplerinin, kanuni temsilcilerinin, vekillerinin veya kamu kurum ve kuruluşları ile tüzel kişiliklerce yetkilendirilen kişilerin ibrazı zorunlu belgelerle birlikte yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki trafik tescil kuruluşuna bir ay içerisinde müracaat etmeleri suretiyle yapılır. Aracın tescil plaka numarası, can ve mal güvenliğinin gerekli kıldığı hallerde mülki amirin talebi ve İçişleri Bakanlığının onayı ile aracın kayıtlı olduğu yer trafik tescil kuruluşunda başka bir tescil plaka numarası ile değiştirilebilir.

Diplomatik ve konsüler muafiyeti bulunan kişilere ait araçlar ile çeşitli nedenlerle ülkemizde bulunan yabancı kişilere ait araçların vatandaşlarımıza satış veya devir yapılması, ayrıca Ulaşım Koordinasyon Merkezleri, İl veya İlçe Trafik Komisyonlarınca karar alınmak suretiyle belirlenen harf gruplarının tahsis edildiği tescil plakası ile ticari amaçla çalışan araçların kullanım amacının değişmesi halinde, bu araçlara varsa eski tescil plaka numarası yoksa bu Yönetmeliğin 56/b ve 57/a maddeleri hükümleri doğrultusunda tescil plaka numarası tahsis edilir. Buna dair usul ve esaslar Emniyet Genel Müdürlüğünce belirlenir.”

MADDE 2 – Bu Yönetmelik hükümleri 1/5/2010 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3 – Bu Yönetmelik hükümlerini İçişleri, Bayındırlık ve İskân ve Ulaştırma Bakanları yürütür.

MADDE 1- 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 4/6/2008 tarihli ve 5766 sayılı Kanunla değişik 20 nci maddesinin başlığı ile (d) ve (e) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Araçların satış, devir ve tescili ile bu işlemlerle ilgili yetki ve sorumluluk:”

“d) Tescil edilmiş araçların her çeşit satış ve devirleri, satış ve devri yapılacak araçtan dolayı motorlu taşıtlar vergisi, gecikme faizi, gecikme zammı, vergi cezası ve trafik idari para cezası borcu bulunmadığının tespit edilmesi ve taşıt üzerinde satış ve/veya devri kısıtlayıcı herhangi bir tedbir veya kayıt bulunmaması halinde, araç sahibi adına düzenlenmiş tescil belgesi veya trafik tescil kayıtları esas alınarak noterler tarafından yapılır. Noterler tarafından yapılmayan her çeşit satış ve devirler geçersizdir.

Satış ve devir işlemi, siciline işlenmek üzere üç işgünü içerisinde ilgili trafik tescil kuruluşu ile vergi dairesine bildirilir. Bu bildirimle birlikte alıcı adına trafik tescil işlemi gerçekleşmiş sayılır. Satış ve devir tarihi itibariyle, 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu hükümleri uyarınca eski malikin vergi mükellefiyeti sona erer, yeni malikin vergi mükellefiyeti başlar.

Yapılan satış ve devir işlemi üzerine noterler tarafından yeni malik adına bir ay süreyle geçerli tescile ilişkin geçici belge düzenlenir.

197 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinde yer alan sorumluluk hükümleri saklı kalmak kaydıyla, anılan maddede ve bu bentte yer alan isteme ve bildirmeleri elektronik ortamda yaptırmaya ve bu konuda yükümlülük getirmeye, elektronik bildirmelere ilişkin usul ve esasları belirlemeye Gelir İdaresi Başkanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü yetkili olup, bu kurumlar satış, devir ve tescile ilişkin işlemlerin gerçekleştirilmesi için gerekli elektronik veri akışını sağlarlar. Satış ve devir işlemlerini yapanlar, bu işlemler sırasında edindikleri bilgileri ifşa ettikleri takdirde Türk Ceza Kanununun 239 uncu maddesi uyarınca cezalandırılırlar.

Satış ve devir işlemlerinin bildiriminden itibaren bir aylık süre içerisinde ilgili trafik tescil kuruluşu veya Emniyet Genel Müdürlüğünün uygun gördüğü kamu kurum veya kuruluşları tarafından yeni malik adına tescil belgesi düzenlenerek elden veya posta aracılığıyla teslim edilir. Tescil belgesinin bir ay içerisinde teslim edilememesi halinde yeni malike sorumluluk yüklenemez.

Bu bentte düzenlenen satış ve devir işlemleri her türlü harçtan, bu işlemlere ilişkin düzenlenen kağıtlar damga vergisi ve değerli kağıt bedellerinden istisnadır. Trafik tescil kuruluşunda yeni malik adına yapılacak tescil nedeniyle düzenlenmesi gereken değerli kağıtların bedelleri, satış ve devir esnasında noterler tarafından tahsil edilir ve 1512 sayılı Noterlik Kanununun 119 uncu maddesi uyarınca beyan edilerek ödenir. Bu bentte yer alan işlemler sebebiyle noterlere herhangi bir pay veya aidat ödenmez.

1512 sayılı Kanunun 112 nci maddesi uyarınca belirlenen ücret uygulanmaksızın satış ve devre ilişkin her türlü işlem karşılığında toplam 20 Türk Lirası maktu ücret alınır. Söz konusu ücret, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere önceki yılda uygulanan ücret tutarının o yıl için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle hesaplanır.

Haciz, müsadere, zapt, buluntu, trafikten men gibi nedenlerle; icra müdürlükleri, vergi dairesi müdürlükleri, milli emlak müdürlükleri ile diğer yetkili kamu kurum ve kuruluşları tarafından satışı yapılan araçların satış tutanağının bir örneği aracın kayıtlı olduğu trafik tescil kuruluşlarına üç işgünü içerisinde gönderilir. Aracı satın alanlar gerekli bilgi ve belgeleri sağlayarak ilgili trafik tescil kuruluşundan bir ay içerisinde adlarına tescil belgesi almak zorundadırlar. Alıcıların tescil belgesi almak için süresinde başvurmamaları halinde bu araçları alıcıları adına re’sen kayıt ve tescil ettirmeye Emniyet Genel Müdürlüğü yetkilidir.

Bu bendin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye İçişleri ve Maliye Bakanlıkları yetkilidir.

e) Araç satın alıp, bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendine uymayanlar ile (d) bendinin sekizinci paragrafı hükümlerine göre bir ay içerisinde tescil belgesi almayan alıcılara 130 Türk Lirası, (d) bendi hükümlerine uymayan noterlere ise her bir işlem için 1.000 Türk Lirası idari para cezası verilir. Tescil yapılmadan trafiğe çıkarılan araçlar, tescil yapılıncaya kadar trafikten men edilir.”

MADDE 2- 30/7/2008 tarihli ve 5795 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 1 inci maddesinde yer alan “1/1/2009” ibaresi “1/5/2010” olarak değiştirilmiştir.

GEÇİCİ MADDE 1- 1/5/2010 tarihine kadar uygulanmak üzere 2918 sayılı Kanunun 5766 sayılı Kanunla değişik 20 nci maddesinin (d) bendinin değişiklik öncesi hükümlerine göre noterlerde yapılan satış ve devir işlemleri her türlü harçtan, bu işlemlere ilişkin düzenlenen kağıtlar damga vergisi ve değerli kağıt bedellerinden istisnadır. Bu tarihe kadar, 1512 sayılı Kanunun 112 nci maddesi uyarınca belirlenen ücret uygulanmaksızın satış ve devre ilişkin her türlü işlem karşılığında toplam 20 Türk Lirası maktu ücret alınır.

MADDE 3- Bu Kanunun;

a) 1 inci maddesiyle değiştirilen 2918 sayılı Kanunun 5766 sayılı Kanunla değişik 20 nci maddesinin (d) bendinin dördüncü paragrafı hariç diğer hükümleri 1/5/2010 tarihinde,

b) Geçici 1 inci maddesi 1/1/2010 tarihinde,

c) Diğer hükümleri yayımı tarihinde,

yürürlüğe girer.

MADDE 4- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

2. El araçlarda satış ve devirlerinin işlemlerinin, Noterler tarafından yapılmasına ilişkin kanun teklifi, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda kabul edildi.

NOTERLER, HER TÜRLÜ İŞLEM KARŞILIĞINDA 20 TL MAKTU ÜCRET ALACAK

İkinci el araçlarda satış ve devir işlemlerinin noterler tarafından yapılmasına ilişkin kanun teklifi, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda kabul edildi.

Teklife göre, tescil edilmiş araçların her çeşit satış ve devirleri, araç sahibi adına düzenlenmiş tescil belgesi veya trafik tescil kayıtları esas alınarak noterler tarafından yapılacak.

Noterler araçla ilgili sorgulamayı online olarak yapacak.

Noterler tarafından yapılmayan her çeşit satış ve devirler geçersiz olacak.

Satış ve devir işleminin, siciline işlenmek üzere üç iş günü içerisinde ilgili trafik tescil kuruluşu ile vergi dairesine bildirilmesiyle birlikte alıcı adına trafik tescil işlemi gerçekleşmiş sayılacak.

Yapılan satış ve devir işlemi üzerine noterler, yeni malik adına bir ay süreyle geçici belge düzenleyecek.

Satış ve devir işlemlerinin bildiriminden itibaren bir aylık süre içerisinde ilgili trafik tescil kuruluşu veya Emniyet Genel Müdürlüğünün uygun gördüğü kamu kurum veya kuruluşları tarafından yeni malik adına tescil belgesi düzenlenerek elden veya posta aracılığıyla teslim edilecek.

Satış ve devir işlemleri her türlü harçtan, bu işlemlere ilişkin düzenlenen kağıtlar damga vergisi ve değerli kağıt bedellerinden istisna olacak.

Trafik tescil kuruluşunda yeni malik adına yapılacak tescil nedeniyle düzenlenmesi gereken değerli kağıtların bedelleri de satış ve devir esnasında noterler tarafından tahsil edilecek.

Noterler, satış ve devre ilişkin her türlü işlem karşılığında toplam 20 TL maktu ücret alacak.

Bu düzenleme, 1 Ocak 2010 tarihinden itibaren geçerli olacak.

Bir ay içerisinde tescil belgesi almayan alıcılara 130 TL, hükümlere uymayan noterlere ise her bir işlem için 1000 TL idari para cezası verilecek.

Düzenleme uyum ile ilgili çalışmaların tamamlanması amacıyla 1 Mayıs 2010 tarihinde yürürlüğe girecek.

Ancak, satış ve devir işlemlerinde harç, damga vergisi ve değerli kağıt bedelleri istisnası ile 20 TL artı KDV şeklindeki noter ücreti uygulaması, 1 Ocak 2010 tarihinden itibaren geçerli olacak.