Örnek ve kimlere verilebileceği

Madde 94 – Örnek, noterlikte yapılmış bir işlemin veya ilgilisince ibraz olunan bir belgenin tamamının veya istenilen kısmının istenildiği ka­dar, yazı, fotokopi veya benzeri usullerle çıkartılarak aslının aynı olduğu­na dair bir şerhi kapsayan ve noterliğin mührünü ve görevlinin imzasını ta­şıyan belgedir.

Örneklerin kimlere verileceği Noterlik Kanununun 94 ve 95. madde­leri hükümleri uyarınca saptanır.

Örnek verme şekilleri

Madde 95-

a- İbrazdan örnek;

İlgili tarafından ibraz edilip, örneğin çıkartılması ve onaylanması istenilen bir belgenin usulünce örneğinin çıkartılarak verilmesine ibrazdan örnek çıkarma denir.

İbrazdan örneklerin altına (ibraz edilenin aynıdır) ibaresini kapsayan bir şerh konulur.

İbrazdan örnek vermede, örneklerden bir nüshası dairede saklanır. Bu nüshaya ilgilinin imzası (ibraz ettiğim aslına uygundur) şerhinin altına alınır. İbraz edilen aslına örneğin tarih ve yevmiye numarası yazılıp, noter mühürü ile mühürlenir.

Aslında bir bozukluk olan belgelerin, örneklerinde bu bozukluğun açıklanması şarttır.

İbraz olunan belgenin örneği ilgili tarafından dışarda da çıkartılıp, onama için noterliğe ibraz olunabilir.

Bu takdirde örnek ile asıl belge noterlikçe karşılaştırılır. Asıl ve ör­neğin yekdiğerine uygunluğu şerhte belirtilir.

Her ne suretle olursa olsun çıkartılan örneklerde belgenin belirli bir kısmının örneği de ilgilinin isteği üzerine çıkartılabilir. Bu takdirde bu hu­sus açıkça yazılır.

b- Daireden örnek:

O noterlikte yapılmış bir işlemin ilgilisinin isteği üzerine yeteri ka­dar örneği çıkartılıp aslına uygunluğu onaylandıktan sonra ilgiliye veril­mesine, daireden örnek verme denir.

Ciltbent de saklı işlemin örneği istenilenden bir fazla çıkarılır, bunla­rın altına (işbu örnek dairede saklı……………. tarih ve ………. yevmiye no lu aslının veya nüshasının aynıdır) şerhi konur. Bu

şerhin altına noterlik mühürü basılarak, yetkili tarafından imza edilir.

Ör­neğin birinci sayfasının baştarafına (örnektir) damgası basılır veya yazı ile (örnektir) ibaresi yazılır ve örneğe o günkü tarih ile yeni yevmiye numa­rası konur. Fazla çıkarılan nüsha dairede saklanır.

Şerhlerde kaç örnek verildiği herhalde belirtilir ve dairede kalan nüs­haya ilgilinin imzası alınır.

c- Yabancı dilde yazılı kağıttan örnek:

Örneği istenen kağıt yabancı dilde yazılmış ise, evvela bu kağıt usu­lünce tercüme olunur. Sonra, yabancı dildeki kağıdın örneği çıkartılıp ge­rekli şerh verilmek suretiyle onaylanır. Ayrıca, gerek ilgilisine verilen ge­rek dairede saklanan nüshalara tercüme edilmiş nüshaların birer adedi de eklenir.

d- Yazıdan başka usullerle örnek çıkarma:

İlgili ister veya noter gerekli görürse fotokopi, teksir makinası, fo­toğraf veya benzeri usullerle de örnek çıkartılabilir.

Bu takdirde, tarifede gösterilen ücretler alınır ve diğer hususlarda yazılı örnek verilmiş gibi hareket olunur.

e- Başka bir noterlikten örnek getirtme (Aracılık).

Giderleri başvurulan notere verilmek sureti ile ve bu noterlik aracı­lığı ile diğer bir yerdeki noterlikten de bir işlemin örneği getirtilebilir.

Bu gibi hallerde, başvurulan noter, diğer yerdeki notere ilgilinin is­teğini bir yazı ile bildirmekle beraber, acele hallerde telgraf, teleks veya telefonla da durumu haber verir ve yazının gönderildiğini de açıklar.

Örnek çıkarma ve onaylama giderlerinin tümü ile birlikte gerekli ha­berleşme masraflarını da ilgiliden tahsil eder. İşlemin gerektirdiği harç, vergi ve noterlik giderlerini, örneği çıkaran notere gönderir. Kendisi ücret tarifesi ile saptanan aracılık ücretini alır.

Çevirme işlemleri

Madde 96 – Belgelerin bir dilden diğer dile veya bir yazıdan başka bir yazıya çevrilmesine ve noterlikçe onaylanmasına çevirme işlemi denir.

Noterin, çevirmeyi yapanın o dili veya yazıyı doğru olarak bildiği­ne, diplomasını veya diğer belgelerini görerek veya diğer yollarla ve hiç­bir tereddüte yer kalmayacak şekilde kanaat getirmesi gerekir.

Noterlik Kanununun 75. maddesinin son fıkrası gereğince noter ter­cümana Hukuk Yargılama Usulü Kanununa göre and içirir. Bunun bir tu­tanakla belgelendirilmesi zorunludur. Bu tutunakta tercümanın adı, soya­dı, doğum tarihi, iş adresi, ev adresi, tahsil derecesi, hangi dil veya dilleri, hangi yazıyı bildiği, noterin çevirenin bu dil ve dilleri veya yazıyı bildiğine ne suretle kanı sahibi olduğu, yemin biçimi ve tutanağın tarihini gösterir. Tutanağın altı noter ve tercüman tarafından imzalanır.

Kendisine çevirme yaptırılan kimselerin yemin tutanakları noterlik dairesinde özel bir kartonda saklanır. Noter, kartonunda yemin tutanağı bulunmayan bir kimseye çevirme yaptıramaz.

Noter tarafından ilgilisinden alınan çevirme ücretleri noterlik daire­sinin gelirlerinden olup yevmiye defterine gelir olarak kaydedilir. Noterin çevirene ödediği para da dairenin giderlerindendir.

Çevirme ücreti hesaplanırken, çevrilmesi istenilen yazının sayfalan değil, çevirme yapıldıktan sonra noter tarafından yazdırılan değerli kağıdın sayfa sayısı esas tutulacaktır.!

Çevirme işleminin, ilgilinin bulunduğu yer noterliğinde yaptırılması mümkün bulunmayan hallerde, o noterlik aracılığı ile başka bir yer noter­liğinde çevirme yaptırılabilir. Bu takdirde, ilgiliden ayrıca, aracılık ücreti de tahsil olunur.

Protesto işlemleri

Madde 97 – Keşidecinin veya hamilinin istemi üzerine Türk

Ticaret Kanununun 625. maddesinde yazılı, vadesi hulul etmiş bir poliçenin, (kambiyo senedi, çek, emre muharrer senet) «kabul edilmeme» veya «ödememe» hallerinde, kabul etmeme veya ödememe durumunun noter­lik tarafından belgelendirilmesine protesto işlemi denir.

Noterler protesto işlemlerini Türk Ticaret Kanununda yazılı şekil ve şartlara göre yaparlar.

İhtarname ve ihbarname işlemleri

Madde 98 – Her türlü hukuki işlemlerde muhatabına kanun, sözleş­me, örf ve adetten doğan hak ve isteklerin yazılı şekilde bildirilmesi veya haber verilmesi için yapılan işlemlere ihtarname veya ihbarname denir.

İhtarname veya ihbarname işlemleri Noterlik Kanununda öngörülen şekil ve şartlara göre yapılır.