ONYEDİNCİ KISIM

Değişik Hükümler

İşlem kağıtlarının her sayfasının imzalanması

Madde 132 – Düzenleme veya onaylama şeklinde yapılan noterlik işlemlerinin birden fazla sayfayı kapsaması halinde, kanunen ilgili tarafın­dan imzalanması zorunlu asıl veya örneklerin her sayfasının ilgili ve noter tarafından imzalanması gereklidir. Ciltli, kitap halinde ve sayfa numarala­rı teselsül eden basılı işlem kağıtları bu kaydın dışında tutulabilir.

Noter vekillerinin denetimi, ücretleri, görev ve yetkileri (*)

Madde 133 – (Değişik madde – 2.10.1984) Noterin izin ve hastalık hallerinde bu noterliğe vekâlet edecek kimse, esas noterin denetim ve gö­zetimine tabidir. Bu sırada noterliğin zarar etmesi halinde zarar, mazeretli noterin kendisine aittir. İşten el çektirildiği veya tutuklu bulunduğu dö­nemdeki zarardan da aynı şekilde noter kendisi sorumludur.

Boşalan noterliklerle noteri geçici olarak işten çıkarılan noterliklerin ve bu noterlikleri tedvir eden vekillerinin hesaplarının denetim ve gözeti­mi Türkiye Noterler Birliğinin yetkili kılacağı görevliler tarafından yapı­lır.

Noterlik Kanunu‘nun 33, 34 ve 35 inci maddeleri gereğince, boşalan veya noteri işten ayrılan noterlikleri ücret karşılığı yönetmek üzere, daire­de çalışan personelden birinin ya da dairede yetenekli eleman bulunma­ması nedeniyle bir adalet memurunun vekil olarak görevlendirilmesi ha­linde vekile, noterliğin bağlı bulunduğu noter odası tarafından; iş yoğun­luğu ve yüklenilecek sorumluluk gözetilerek bir ücret takdir ve tespit edi­lir. Bu ücret vekilin asıl görevinden aldığı aylık veya ücretinden az, noter­liğin safi gelirinin yansından fazla olamaz. Vekil, adalet memuru ise al­makta olduğu maaşı, noterlik personeli ise, noterle yaptığı sözleşmedeki (yan ödemeler hariç) ücreti, asıl görevinden aldığı aylık ve ücret sayılır.

Noterliğin aylık safi geliri, noter odalarında vekile takdir olunan üc­retten çok olduğu aylarda takdir olunan ücret, az olduğu aylarda ise safi gelirin yarısı ücret olarak ödenir. Bu durumdaki vekilin vekâlet dönemin­deki safi gelir tutarının yarısı, o döneme ilişkin takdir edilen ücret tutarın­dan çok olduğu takdirde noksan olarak ödenen miktar safi gelirin yarısını aşmamak üzere tamamlanır. Ancak, engelli notere vekâlet eden adalet me­murunun ücretinin tamamı, noterlik zarar etse dahi asıl noter tarafından ödenir.

Noter vekilleri, yasalar, yönetmelikler ve genelgeler ile noterlere ve­rilmiş görevleri yapmak, aylık iş cetvelleri ile aidatları yasal süreler için­de Noterler Birliğine vesair ilgili mercilere göndermek zorundadırlar. Boş ve noteri geçici olarak işten çıkarılmış olan noterlikleri yöneten noter vekilleri ayrıca, her ayın gelir ve giderlerini gösteren bir cetvel ile gidere iliş­kin belge örneklerini ve cetvelde gösterilen safi geliri, o ayı izleyen en geç 15 gün içinde Birliğe göndermeye mecburdur.

(*) Bu madde iki defa değişikliğe uğramıştır. Daha önce 30 Nisan 1980 gün 16975 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan metinle değiştirilmiş idi.

Boşalan ve noteri geçici olarak işten çıkarılan noterliklerde noter ve­killeri, görevin derhal, zamanında ve noksansız görülebilmesi için zorun­lu olan personel ücretleri, daire kirası, Birlik Yönetim Kurulunca her yıl belirlenecek miktarı aşmayan kırtasiye, posta, basılı kağıt vesair konular­daki harcamaları yapmaya yetkilidirler.

Vekiller yeni personel, daktilo, he­sap makinası, mefruşat, demirbaş gibi eşyaları almaya, kira sözleşmesini yenilemeye, kirayı artırmaya yetkili değildirler. Ancak, Türkiye Noterler Birliğinden izin alma koşulu ile ayrılan personelin yerine, Birlikçe belir­lenecek ücretle yeni personel alabilirler. Ve diğer harcamalarda bulunabi­lirler.

Vekaleten yönetilen boş noterliklerde çalışan personele, ayrılan no­terle yaptıkları sözleşmede yazılı ücret vesair yan ödemeleri aynen ödenir. Ancak, sözleşme süresi sona eren personelin ücret ve yan ödemelerinde artırma yapmaya, Türkiye Noterler Birliği Yönetim Kurulu yetkilidir.

Vekaleten yönetilen noterliklerde çalışanlara ödenen ücretlerden ge­rekli vergilerin kesilerek süresinde ilgili daireye yatırılması, Bölge Çalış­ma ve Sosyal Sigortalar Kurumu Müdürlüklerine verilecek bildirgelerin düzenlenmesi, süresi içinde ilgili mercilere verilmesi, sigorta primlerinin kesilip yatırılması ve benzeri işlerden noter vekilleri sorumludur.

Vekaleten yönetilen boş noterliğin gayrisafi gelirinin daire kirasını, personel giderlerini (vekil ücreti hariç) kırtasiye gibi normal giderleri kar­şılamaması suretiyle zarar etmesi halinde, Birlik Yönetim Kurulunun mu­vafakati ile vekil, derhal zararı önleyici tedbirleri almaya ve uygulamaya mecburdur. Zarar eden böyle bir noterlikteki personelin işine iş mevzuatı hükümlerine göre son verilmesi gerektiğinde veya kendiliğinden ayrılmak istemeleri halinde bunların ihbar önelleri, ihbar ve kıdem tazminatları Bir­likçe ödenir. Ayrıca, noterliğin zararı da, Birlik tarafından karşılanır. Zarar eden noterlik üçüncü sınıf ise dördüncü sınıfa indirilmesi için Bakanlığa Birlikçe teklif yapılır.

Vasiyetnamelerin Uluslararası Tescili usulü

Madde 134 – Vasiyetnamelerin Tescili Konusunda Bir Usul Kurul­masına Dair Avrupa Sözleşmesinin 3 üncü maddesinde öngörülen «Milli tescil merkezi» olarak sözleşme hükümleri uyarınca, bu işleri yapmakla görevli bulunan Türkiye Noterler Birliği, aşağıda yazılı olduğu şekilde bu görevi yürütür.

l- Milli Tescil Merkezi olarak Türkiye Noterler Birliğinin görevleri:

a) Vasiyette bulunanın istemi üzerine, Türkiye’de Noterlerce düzen­lenen veya saklanmak üzere açık veya kapalı olarak teslim edilen vasiyet­namelerin diğer aktif devletlerin Milli Mercilerinde tescilini istemek,

b) Diğer akit devletlerin milli mercileri aracılığı ile gelecek istemler üzerine vasiyetnamelerin tescil edilmelerini sağlamak,

c) Âkit Devletlerin milli mercileri aracılığı ile gelecek bilgi istemle­rini karşılamak,

d) Ülkemizdeki kişilerin bilgi istemlerini; diğer akit devletlerin mil­li mercilerine intikal ettirmektir.

2- Birlikçe tescil edilecek vasiyetnameler:

a) Türkiye’de düzenlenen ve saklanmak üzere noterliklere teslim edilen vasiyetnamelerden, vasiyette bulunan tarafından diğer bir akit dev­lette tescili istenen vasiyetnamaler,

b) Yabancı uyruklu olanların Türkiye’de düzenlettikleri veya saklan­mak üzere el yazısı ile noterliklere teslim ettikleri vasiyetnameler,

c) Yabancı uyruklulara ait olup, ilgili Devletin mevzuatı izin verdiği takdirde tesellüm belgesi tanzim edilmeksizin notere tevdi edilen el yazı­lı vasiyetnameler,

d) Tescil edilmiş bulunan vasiyetnamelerin iptalini, geri alınmaları­nı veya tadil edilmelerini öngören vasiyetnameler (tescili zorunlu bir şe­kilde düzenledikleri takdirde),

e) Âkit devletlerden herhangi birisinin milli merci aracılığı ile Tür­kiye’de tescili istenen vasiyetnamelerdir.

3-Tescil talebi :

a) Vasiyette bulunan veya belge sahibinin soyadı ve adı (varsa kızlık soyadı),

b) Doğum tarihi ve yeri (bilinmiyorsa doğduğu memleket),

c) Adresi veya beyan ettiği ikametgâhı,

d) Tescili istenen belgenin niteliği ve tarihi,

e) Belgeyi teslim eden ya da belgenin tevdi olunduğu noter, kamu mercii veya kişinin adı ve adresini kapsar.

4- Tescil şu suretle yapılır:

Türkiye Noterler Birliğinde; birisi yabancı memlekette düzenlenip o memleketin milli tescil merkezi aracılığı ile Türkiye’de tescili istenen va­siyetnamelere ait sicil defteri; diğeri Türkiye’de düzenlenen vasiyetname­lerle saklanmak üzere notere teslim edilen veya tevdi edilen yabancılara ait vasiyetnamelere ait sicil defteri olmak üzere 2 defter tutulur. Bu defter­ler, yukarıda gösterilen tescil talepnamesinde bulunan hususlardan başka sıra numarasını ve genişçe düşünceler sütununu kapsar.

Yabancı memlekette düzenlenip o memleketin milli tescil merkezi aracılığı ile gönderilen tescil talepnamesine göre geliş tarihi itibariyle bu işe ait deftere kaydı yapılır ve yapılan işlem düşünceler hanesine el yazısı ile yazılır.

Tescil talepnamesi, Türk uyruklu birisine ait ise ayrıca vasiyetçinin kayıtlı bulunduğu nüfus dairesine talepnamede yazılı hususların nüfus si­ciline ve ismi hizasına kaydedilmesi ve kaydedildiğinin bildirilmesi husu­su yazılır. Gelen cevabın tarih ve numarası düşünceler hanesine yazılır.

Türkiye’de düzenlenen veya noterliklere teslim edilen bir vasiyetna­menin diğer bir âkit devlette tescili istendiğinde, tescil talepnamesinin o devletin diline veya uluslararası geçerliliği olan dile çevirme ve yazışma giderleri talep edenden alınır. Türkiye Noterler Birliği aracılığı ile diğer bir âkit devletten bilgi istemlerine ilişkin taleplere ait giderler de ilgilisin­den alınır.

5- Tescile ilişkin genel hükümler :

a) Vasiyetçi hayatta olduğu sürece, sicil kaydı gizli tutulur.

b) Vasiyetçinin ölümünden sonra, ölüm belgesi ya da ölümü kanıtla­yan diğer herhangi bir belge ibraz eden herkes tescil talepnamesinde yazı­lı hususlarda bilgi alabilirler.

c) Vasiyetname 2 ya da daha fazla kişi tarafından müştereken düzen­lenmiş olduğu takdirde vasiyette bulunanlardan herhangi birinin ölümü halinde, gizlilik hükmü nazara alınmaksızın (b) bendi hükmü uygulanır.

Vasiyetnamelerin nüfus dairelerine bildirilme usulü

Madde 135 – Noterlik Kanunu’nun 69 uncu maddesi hükmü uyarın­ca düzenlenen veya saklanmak üzere noterliklere teslim olunan vasiyetna­meler hakkında vasiyette bulunanın ölümü halinde bilgi verilmesi için ka­yıtlı oldukları nüfus dairelerine yapılacak yazılı bildirimlerde, yukarıdaki maddede sözü edilen tescil talepnamesindeki bütün bilgilerin bulunması zorunludur. Nüfus memurları, Türkiye Noterler Birliği tarafından gönde­rilecek tescil talepnamelerindeki bilgilerle noterler tarafından bildirilecek hususları ilgilinin nüfus kaydına aynen yazmakla yükümlüdürler.